Thủ tướng nêu 8 quyết sách phát triển nông nghiệp, nông thôn thời kỳ mới

Đây là diễn đàn quan trọng nhằm lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nông dân; tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, hình thành nền nông nghiệp hiện đại, hội nhập sâu rộng.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị đối thoại. Cùng dự có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; các Ủy viên Trung ương Đảng: Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Đình Khang; Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy.

Hội nghị còn có sự tham dự của 150 nông dân, hợp tác xã tiêu biểu trong cả nước. Tại 34 điểm cầu các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố cùng đại diện các sở, ban, ngành, doanh nghiệp và nông dân tiêu biểu dự theo hình thức trực tuyến.

Tại điểm cầu Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền dự.

Hơn 5.000 ý kiến gửi tới Thủ tướng trước đối thoại

Tại hội nghị, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn báo cáo với Thủ tướng kết quả thực hiện kết luận tại Hội nghị đối thoại năm 2024 và tổng hợp ý kiến, kiến nghị của nông dân gửi đến hội nghị năm nay.

Trước ngày diễn ra hội nghị, Hội Hội Nông dân Việt Nam đã tiếp nhận hơn 5.000 ý kiến của cán bộ, hội viên, nông dân trên cả nước. Nội dung chủ yếu liên quan tới cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp; ứng dụng khoa học công nghệ; vốn vay; đất đai; tổ chức sản xuất; thị trường tiêu thụ; phòng, chống thiên tai; cải cách thủ tục hành chính phục vụ nông dân.

Hội nghị năm 2025 được tổ chức với chủ đề “Ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nông dân”, tập trung thảo luận 5 nhóm nội dung trọng tâm.

Trong đó, các đại biểu làm rõ giải pháp triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, nông thôn; thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu nông sản.

Hội nghị cũng bàn về vai trò của nông dân trong tiến trình hội nhập quốc tế, đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu; đề xuất giải pháp cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông các nguồn lực về đất đai, môi trường, lao động.

Nội dung ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân trong nông nghiệp tiếp tục được đặt ra như yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực nội tại của ngành và bảo đảm phát triển bền vững.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ vui mừng tham dự Hội nghị đối thoại với nông dân năm 2025, được kết nối trực tiếp với 34 điểm cầu trên cả nước. Thủ tướng nhấn mạnh: “Mỗi người nông dân đều là một chiến sĩ trên mặt trận nông nghiệp, phải luôn thích ứng với mọi hoàn cảnh, chiến đấu đến cùng và chiến thắng”.

Thủ tướng gửi lời chào thăm hỏi đến nông dân cả nước, đồng thời khẳng định, đây là lần thứ tư trong nhiệm kỳ, Chính phủ tổ chức đối thoại với nông dân, thực hiện tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về “3 gần, 4 không, 5 phải”, trong đó có việc phải lắng nghe và phải đối thoại.

Theo Thủ tướng, cần nhìn lại 5 năm qua của 4 cuộc đối thoại trước để đánh giá những thay đổi của nông nghiệp, nông dân, nông thôn; cái gì tốt tiếp tục phát huy, vướng mắc phải tháo gỡ; hạn chế phải khắc phục.

Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận vào những nội dung trọng tâm, gồm: Phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp theo tinh thần Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị; các giải pháp khắc phục hậu quả thiên tai; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời làm rõ nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Thủ tướng nhấn mạnh vai trò lịch sử của nông nghiệp Việt Nam, luôn là “trụ đỡ” của nền kinh tế, góp phần ổn định xã hội, kiểm soát lạm phát. Việt Nam đã trở thành quốc gia có thương hiệu mạnh về nông nghiệp, được nhiều nước tin tưởng hợp tác về an ninh lương thực.

Theo Thủ tướng, năm 2025, Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao với mức thu nhập bình quân đầu người hơn 5.000 USD; để tiến tới mục tiêu 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nhiều kiến nghị thiết thực từ nông dân và doanh nghiệp

Tại hội nghị, đại diện nông dân Thủ đô - ông Phạm Đức Trọng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm khẳng định, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị là “đúng và trúng”, mở ra hướng đột phá phát triển khoa học, công nghệ trong nông nghiệp. Tuy nhiên, chi phí đầu tư cho thiết bị, hạ tầng số, phần mềm quản lý chuỗi và truy xuất nguồn gốc còn quá lớn so với khả năng của nông dân và hợp tác xã. Ông Trọng đề xuất Chính phủ xây dựng chương trình hỗ trợ vốn, ưu đãi thuế, đồng thời xem xét hình thành mô hình “Làng nông nghiệp công nghệ cao” tại các địa phương làm điểm trình diễn - kết nối - đào tạo - chuyển giao công nghệ.

Bà Vương Thị Thương (Lạng Sơn) - Nông dân xuất sắc Việt Nam 2025 - nêu kiến nghị về phát triển kênh bán nông sản trực tuyến. Theo bà Thương, bán hàng online giúp nông dân vùng cao tiếp cận thị trường rộng hơn, song hiện chưa có chính sách hỗ trợ logistics, thanh toán điện tử và xây dựng thương hiệu số cho hộ sản xuất nhỏ.

Đại diện doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam đề xuất Chính phủ quan tâm hỗ trợ mô hình “chăn nuôi heo trong nhà cao tầng thông minh” quy mô lớn, khép kín từ thức ăn - chăn nuôi - chế biến - trồng trọt, có thể cung ứng 1,6-1,8 triệu heo thương phẩm/năm.

Sau phần thảo luận, đại diện các bộ, ngành trực tiếp trả lời, giải đáp câu hỏi về đất đai, môi trường, vốn vay, công nghệ, thị trường xuất khẩu, cơ chế ưu đãi cho hợp tác xã, nhân lực chất lượng cao, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số trong nông nghiệp...

Kết luận hội nghị, Thủ tướng nhấn mạnh 8 quyết sách mang tính đột phá để phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Một là, tiếp tục xác định nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược lâu dài, là nền tảng quan trọng bảo đảm ổn định vĩ mô, tăng trưởng bền vững; coi nông dân là trung tâm, là chủ thể, là động lực, nguồn lực của quá trình đổi mới; chuyển mạnh sang tư duy sản xuất hàng hoá, đẩy mạnh cơ cấu lại theo hướng phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, phát thải thấp, bảo vệ môi trường sinh thái; ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số toàn diện; phát huy tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương.

Hai là, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là then chốt tháo gỡ những nút thắt, điểm nghẽn trong nông nghiệp, nông thôn hiện nay, là động lực đột phá để nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm nông nghiệp; tập trung xây dựng một lực lượng khuyến nông mới, người làm khuyến nông cũng chính là nhà khoa học để gắn bó với nông dân từ khâu sản xuất đến chế biến; xây dựng cơ chế đặt hàng giữa nhà khoa học - doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân.

Ba là, về kiến nghị liên quan đến đầu tư nghiên cứu khoa học, hạ tầng internet, sàn giao dịch thương mại điện tử dành riêng cho nông dân, đề nghị, các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng cơ chế hợp tác công - tư để phát triển hạ tầng số hiện đại, đáp ứng yêu cầu của nông dân.

Bốn là , về kiến nghị liên quan đến vốn, tín dụng, đào tạo khoa học công nghệ và bảo hiểm nông nghiệp, chính sách thu hút người trẻ làm nông nghiệp, đề nghị các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu và xây dựng cơ chế, chính sách về bảo hiểm nông nghiệp theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận, các bên cùng có lợi để hỗ trợ nông dân, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu với hiện tượng mưa lũ cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều như hiện nay; chú trọng quy hoạch và xây dựng các khu nông nghiệp công nghệ cao để thu hút lao động trẻ; xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích các dự án đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, tập trung cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy mạnh bình dân học vụ số, đào tạo kỹ năng cơ bản về chuyển đổi số cho nông dân.

Năm là , về vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm, cần chú trọng đầu tư nền tảng dữ liệu số về nông nghiệp - môi trường, phục vụ truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon và quản trị chuỗi giá trị; phát triển mạng lưới hợp tác xã số, trạm khuyến nông số, vùng nguyên liệu số hóa, gắn thương mại điện tử nông sản với hệ thống truy xuất quốc gia; tăng cường đầu tư xây dựng các trung tâm, phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn.

Sáu là, tiếp tục thúc đẩy liên kết hợp tác, hình thành chuỗi giá trị phát triển bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp, nông thôn; phát triển và nâng cao hiệu quả liên kết giữa các khu vực kinh tế, trong đó có khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã, kinh tế tư nhân, doanh nghiệp...

Bảy là , tập trung xây dựng có chiến lược phát triển “nông dân chuyên nghiệp - hợp tác xã trung tâm - nông nghiệp xanh - nông thôn đáng sống”. Mục tiêu cao nhất là “xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện, có ý chí, tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên; phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới” như dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Tám là , tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; chú trọng chăm lo đời sống người dân, nhất là những người dân ở vùng sâu, vùng xa, người nghèo, người yếu thế...