Việc đưa nghị quyết vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả là động lực chính giúp Thủ đô thực hiện các đột phá chiến lược và xác lập mô hình tăng trưởng mới trong những năm tới.
1. Trên quan điểm phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Nghị quyết số 57-NQ/TƯ là đột phá chiến lược, đóng vai trò động lực chủ yếu thúc đẩy hiện đại hóa đất nước, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững. Nói cách khác, trong bối cảnh hiện nay, chúng ta không thể phát triển đất nước nếu không dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Người dân thực hiện các thủ tục dịch vụ công trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội - Chi nhánh số I. Ảnh: Quang Thái
Trên tinh thần nhất quán đó, từ khi Nghị quyết số 57-NQ/TƯ được ban hành, Hà Nội đã khẩn trương triển khai và bước đầu đạt được những kết quả đáng khích lệ. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), Tổng sản phẩm trong nước (GDP) của lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong 3 quý của năm 2025 cả nước đạt 16,3%, riêng Hà Nội đạt 16,9%, cao hơn mức chung.
Kết quả này cho thấy Hà Nội đang triển khai đúng hướng các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, phù hợp với chỉ đạo của Trung ương. Thành phố đã nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, tạo xung lực và khí thế mới. Đồng thời, Hà Nội từng bước hoàn thiện thể chế, biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đặc biệt, thành phố tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực này. Thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học và công nghệ trong các hoạt động của hệ thống chính trị, chính quyền các cấp, nâng cao hiệu quả quản trị, hiệu lực quản lý nhà nước trên mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh.
2. Hà Nội xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là phương tiện hỗ trợ, đây còn là nền tảng phát triển và là lực đẩy chủ yếu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Với tầm quan trọng như vậy, thành phố đã chủ động nhận diện các điểm nghẽn, đồng thời hành động với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, quyết tâm không để tư duy cũ, lối làm việc hình thức, thụ động cản trở tiến trình phát triển.
Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, thành phố đã chỉ ra 17 nhóm tồn tại, 11 nguyên nhân, tập trung vào 18 điểm nghẽn lớn. Các nhóm điểm nghẽn thành phố đặc biệt lưu ý là: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo và kỷ cương kỷ luật, trong đó năng lực thực thi vẫn là khâu yếu.
Nút thắt tiếp theo là hạ tầng công nghệ lạc hậu. Hiện mỗi xã, phường phải sử dụng trung bình 20 phần mềm tác nghiệp; hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, chưa bảo đảm yêu cầu; trang thiết bị, nhân lực chuyên trách còn thiếu... Chưa kể, thực tế vẫn còn những đơn vị không chia sẻ dữ liệu, dẫn đến tình trạng “phân tán - cát cứ - cục bộ”. Hạ tầng số và cơ sở dữ liệu dùng chung chưa đáp ứng yêu cầu. Liên thông giữa các khối còn hạn chế, quy trình nghiệp vụ chưa chuẩn hóa, thiếu tính kết nối, gây ảnh hưởng đến xử lý công việc và cung cấp dịch vụ công. Đây được xem là rào cản lớn nhất trong triển khai mô hình quản trị số.
Nguồn lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng là vấn đề cần đặc biệt lưu tâm. Điểm hạn chế cần khắc phục đó là tỷ lệ giải ngân chi sự nghiệp khoa học công nghệ giai đoạn 2021-2024 đều dưới 42%. Đáng chú ý, có đơn vị hạn chế đầu tư trang thiết bị để tiết kiệm chi, gây ách tắc cho quá trình chuyển đổi số.
Mặc dù tỷ lệ hồ sơ hành chính nộp trực tuyến đạt 99%, nhưng tình trạng giải quyết chậm muộn vẫn xảy ra ở một số nơi. Một số cơ quan vẫn gửi - nhận văn bản ngoài hệ thống điện tử. Đặc biệt, an toàn thông tin vẫn còn lỗ hổng, chưa có giám sát tập trung đồng bộ. Đây chính là điểm nghẽn về chất lượng phục vụ, được thành phố xác định là một trong những trọng tâm cần tiếp tục có giải pháp phù hợp để giúp người dân, doanh nghiệp thuận tiện trong giải quyết thủ tục hành chính.
3. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định tiên phong thí điểm các cơ chế, chính sách mới, trong đó có trọng tâm là phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Về các mục tiêu chiến lược, Hà Nội phấn đấu trở thành Thủ đô hàng đầu ASEAN về phát triển bền vững và sáng tạo. Các chỉ tiêu chính như sau: Kinh tế số chiếm 40-50% Tổng sản phẩm trên địa bàn bàn (GRDP) vào năm 2030; chi cho khoa học công nghệ trên 4% GRDP; đào tạo 50.000 nhân lực số mỗi năm; 50% lao động có kỹ năng số hóa; phát triển 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp. Đặc biệt, thành phố quyết tâm phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc thành đô thị công nghệ - cực tăng trưởng mới...
Hiện thực hóa các mục tiêu này, thành phố xây dựng hạ tầng số, hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đồng bộ, hiện đại; liên thông các cơ sở dữ liệu lớn về: Quy hoạch, dân cư, y tế, văn hóa, giáo dục, bảo hiểm, đất đai, nhà ở… tạo nền tảng phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong kỷ nguyên số.
Về tổng thể, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, khắc phục những điểm nghẽn, thành phố sẽ chuyển sang trạng thái hành động mới. Quá trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, thành phố yêu cầu tất cả nhiệm vụ, giải pháp phải bảo đảm nguyên tắc “5 rõ”: “Rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm”. Hệ thống giám sát thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ sẽ được vận hành theo thời gian thực với 100% đơn vị cập nhật tiến độ; các đơn vị chậm trễ sẽ bị đưa vào danh sách cảnh báo hằng tuần từ ngày 1-12-2025. Cùng với đó, Hà Nội hoàn thiện hồ sơ cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2024 và trình cơ chế sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) công nghệ trong tháng 12-2025, nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng để thực hiện.
Đặc biệt, thành phố đưa ra các giải pháp cấp bách, như: Chuyển giao toàn bộ Điểm Phục vụ hành chính công cấp xã/phường về Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố trong tháng 11-2025. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội sẽ tiến hành mua sắm khẩn trương trang thiết bị, nâng cấp hạ tầng cho cơ sở trước ngày 30-11-2025. Thành phố cũng phát triển iHanoi thành “super app” (siêu ứng dụng) phục vụ người dân và doanh nghiệp trong quý I-2026. Cùng với đó, thành phố khởi động Trung tâm dữ liệu Hà Nội (Hanoi Data Center) và hạ tầng điện toán đám mây từ tháng 12-2025.
Thành phố quyết tâm đặt mục tiêu tạo đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu cơ chế thu hút chuyên gia quốc tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Hà Nội trong giai đoạn mới.
Để tạo bước đột phá trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã đưa ra 5 phương châm hành động xuyên suốt bao gồm: Kỷ cương đi trước - nguồn lực đi cùng - kết quả là thước đo; tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, trước hết là chia sẻ - khai thác dữ liệu; chuyển tư duy từ quản lý sang kiến tạo - phục vụ; lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chính; lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Nhà nước kiến tạo - doanh nghiệp dẫn dắt.
Có thể thấy, Hà Nội đang đặt ra quyết tâm rất cao để thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện trong mọi lĩnh vực. Với những bước đi đồng bộ, vững chắc, có tầm nhìn chiến lược, Hà Nội sẽ trở thành nơi kiến tạo chính sách mới, trải nghiệm công nghệ mới, đào tạo nhân tài mới và khởi nguồn ý tưởng mới cho quốc gia. Mục tiêu tối thượng thành phố hướng đến là xây dựng thành phố thông minh, lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, là nguồn lực, động lực chính.
Thủ đô và đất nước muốn tiến nhanh, tiến vững chắc trong kỷ nguyên mới, không có con đường nào khác ngoài con đường phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chúng ta phải quyết tâm cao hơn, hành động mạnh mẽ hơn, sáng tạo bứt phá hơn, biến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự thành nền tảng và động lực then chốt đưa Thủ đô và đất nước vươn tới những tầm cao mới trong những năm tới.